Bapedi ke sehlopha sa setšo sa bohlokwa Afrika Borwa, ka palo ya batho ye e ka bago 4,972,000, gomme ba ka bago 14,000 ba hwetšagala Botswana.
Ba bolela Sepedi (goba Sesapedi), yeo gantši e ferekanngwago le Northern Sotho, le ge e sa swane ka botlalo.
Ba hwetšagala kudu Limpopo le ka lebowa la Mpumalanga, gomme histori ya bona e kgokagane le Bakgatla ba setlogo sa Tswana.
Go tloga mo e ka bago ka 1650, Bapedi ba be ba dula kgauswi le Noka ya Steelpoort, moo setšo le polelo ya bona di ilego tša tiiša botee.
Magareng ga 1780 le 1820, ba ile ba bušwa ke Kgoši Thulare; ka morago Sekwati a tsošološa maatla a mmušo.
Sekhukhune I o ile a gana go lefa motšhelo wa mmušo wa Transvaal, seo sa feleletša ka Ntwa ya Mathomo ya Sekhukhune (Mei go fihla Agostose 1876) le ya Bobedi ka morago ga go thopša ga Transvaal ke Mabrithani ka Aporele 1877. O ile a swarwa ka Disemere 1879, a lokollwa ka 1881, morago a bolawa ke Mampuru II.
Setšong sa lenyalo, bogologolo go be go atile go dula lapeng la monna, polygamy, le manyalo a ba leloko ka gobane a be a boeletša bogadi.
Le ge Bokreste bo atile, lenyalo la setšo le sa dirwa gae, e sego kerekeng.
Ka letšatši la lenyalo, makgolo wa monyadiwa o fiša ka pele go “bula tsela.” Go dumelwa gore Modimo o fihlelelwa ka badimo ka mekgwa ya setšo ya go tšhela bjala le go hlaba diphoofolo.
Bapedi ba sa boloka mekgwa ya koma ya basimane le basetsana; basimane ba feta go bolotšwa mengwageng ye mehlano le ye mehlano.
Mmino wa bona o akaretša Mmino wa Setšo, Dinaka/Kiba le meletlo ya Meropa.
Diaparo tša setšo di tletše mebala, dipheta le meralo; banna ba ka apara dikiliti le dipheta, basadi ba apara mese le dibolouzi tša go petega.
Dijo tše di tumilego di akaretša Tlhotlwa (bjala bja mabele), Mala Mogodu le merogo ya go swana le spinach, cabbage, beetroot le ditapole.
Lehono, le ge maphelo a fetogile gomme ba bantši ba dula dintlong tša sebjalebjale go feta mekgukhung, Bapedi ba sa tiišitše boitsebišo bja bona.
Setšo sa bona se bonagala gape ka mešomo ya diatla ya go swana le go betla tšhipi, dipitsa le dipheta.
Batho ba tumilego ba tswago mo setšhabeng se ba akaretša Kgalema Petrus Motlanthe, mopresidente wa boraro wa montsho wa Afrika Borwa, le Julius Malema, yo e bilego moetapele wa ANCYL gomme bjale e le moetapele wa EFF.
